Leren uit gegevens plusteken tegelijkertijd den privacy waarborgen; nergens is dat zo fundamenteel mits via ie porties van patiëntengegevens. Wegens dit op ene privacy veilige wijze te klinisch research te usances, hebben drietal partijen, privaat plusteken publiek, den handen ineengeslagen plusteken ie project Lancelot gelanceerd. Ton Peters van farmaceutisch winkelbedrijf Janssen, Gijs Geleijnse van kennisinstituut Volledig Kankercentrum Nederland (IKNL) plusteken Daniël Worm van onafhankelijke onderzoeksorganisatie TNO zei overheen ie totdat stand komen plusteken ie bij van Lancelot te ene Q&A van Qruxx.
Dataonderzoek wordt zowel te den zorg steeds belangrijker. Wegens totdat zorginzichten plusteken den ontwikkeling van effectieve behandelingen te komen, loont ie verbinden van uitgestrekte databestanden uit diverse bronnen. Zorgpartijen riskeren daarbij echter dat gevoelige patiëntendata herleidbaar zijn zoals ie persoon. Zo zowel IKNL, dat den gegevens van den meeste Nederlandse kankerregistraties beheert. “Voordat research willen wij dit aan gegevens van andere bronnen kunnen verbinden plusteken zij openstellen voordat stakeholders,” zegt Gijs Geleijnse, programmamanager vernieuwing via IKNL. “Maar hoe meer patiëntengegevens op één plek komen, hoe groter den mogelijkheid is dat jij individuen kunt identificeren.” Wegens dit op te lossen is IKNL te ene ofschoon vroeger stadium ene samenwerkingsverband met TNO aangegaan onder den naam CONVINCED waarin oplossingen zijn ontwikkeld wegens op ene privacyvriendelijke wijze inzichten te halen uit gegevens van verschillende partijen zonder dit gegevens te paardenhoeven porties of uitbrengen. “Lancelot is ie voortzetting daarop,” zegt Geleijnse.
Real World Gegevens
Honingbij ie farmaceutisch winkelbedrijf Janssen speelt ene soortgelijk probleem. Voordat ie uitbouwen van effectieve behandelingen is ie winkelbedrijf gebaat via ie kunnen bestuderen van zoveel mogelijk gegevens. “Wij willen gegevens kunnen verrijken met meer variabelen plusteken diegene aan jawel verbinden,” zegt Ton Peters diegene zichzelf bezighoudt met real world gegevens. “Daarheen kunnen wij veel van leren. Jij ziet bijvoorbeeld te den ontwikkeling van kankergeneesmiddelen dat er steeds duidelijker sprake is van bepalen mutaties te onze genen diegene leidend kunnen zijn voordat ene bepalen treatment plusteken diegene te den meeste gevallen maar overheen kleine subgroepen gaan. Klinische studies zijn te den voorschrift te klein qua opzet wegens hierover betere inzichten te krijgen. Real World Gegevens kunnen mogelijk onzerzijds daarbij promoten, maar dan uiteraard welnu op ene privacy veilige wijze. Ie dilemma is enkel dat den meeste patiënten te Nederland nooit brede toestemming hebben gegeven aan private partijen wegens met bestaande gegevens research te uitvoeren, zowel ofschoon promoten zij ermee den nieuwe patiënten. Dus wij zaten ofschoon ene tijdstip met den ‘hoe’ vraag.”
Technologie
Den drietal partijen vonden jawel plusteken zetwerk Lancelot op, vooralsnog te ene ontwikkelfase waarbij wordt bekeken plusteken getest hoe uitgestrekte databestanden te verbinden zonder dat patiëntendata op straat komen te ligt. Daniël Worm houdt zichzelf bezig met ICT-innovatie via TNO plusteken bijgelicht den technische kantkloswerk van Lancelot. “Er zijn nieuwe technieken diegene ie mogelijk maken wegens op veilige wijze inzichten te halen uit gegevens zonder dat jij diegene gegevens hoeft te porties. Eén van diegene technieken heet multi party computation (MPC); ene verzameling van cryptografische technieken diegene gegevens versleutelen. Iemand aan wie jij den gegevens verstrekken, vermag daarheen geen verwittiging uittrekken. Welnu kunnen partijen er samen ene calculatie plusteken analyseren op uitvoeren, maar zonder dat zij gegevens van den anderen te zien krijgen. Er zijn raakvlakken met blockchain plusteken cryptocurrency. Daarheen gaat ie zowel wegens meerdere partijen diegene samen cryptotechnologie usances, te dit geval wegens tezamen ene gedeelde waarheid vast te leggen plusteken noch, zoals te onzerzijds geval, wegens gegevens te beschermen. Den rol van den vertrouwde tussenpersoon vervang jij te beide gevallen onderbrak cryptografische technologie.”
Synthetische gegevens
“Wij werken samen met epidemiologen diegene gewoon zijn ene tal analysemethodes te usances op centraal verzamelde gegevens,” vult Geleijnse aan. “Voordat Lancelot hebben wij van diegene methodes den wiskundig uiterst ingewikkelde gepakt wegens te loeren of wij diegene met den MPC techniek van TNO kunnen usances. Met Nederlandse kankerregistratiedata hebben wij nooit vroeger ene algoritme technologie ontwikkeld, ene synthetische versie van gegevens diegene op werkelijke patiënten toeschijnen zonder dat ie kenmerken heeft van individuele patiënten. Ie is ene wijze wegens weliswaar toegang te geven totdat realistische gegevens zonder dat dit onder ogen komen van datawetenschappers. Den gegevens hadden nuchter kunnen zijn, maar wij zitten nog te den ontwikkelingsfase van technologieontwikkeling.”
Van jawel leren
Ie unieke van Lancelot is volgens Geleijnse den samenwerkingsverband tussen drietal partijen met ene andere afkomst. “Ie is ene mix van mensen diegene zichzelf bezighouden met gegevens verzamelen, technologisch research, data-sciences plusteken cryptografische processen plusteken geïntegreerd mits één geestdriftig team samenwerken. Dat is nuchter den volume van Lancelot.” Worm: “Wij vullen jawel aan plusteken leren van jawel. Ie is den rol van TNO wegens vanuit den ICT technologie kennis toepasbaar te maken plusteken dankzij den drietal disciplines kun jij hier netwerk ene stap voorts te zetwerk zoals den zorg toe.” “Eentje uniek project”, zegt zowel Peters, “omdat den techniek ervan ofschoon bestaat te andere sectoren, maar ie is noch vroeger toegepast ten behoeve van kankeronderzoek.”
Lastig
“Welnu hebben wij met Lancelot waargenomen hoe lastig ie te Nederland is wegens gegevens van verschillende bronnen met jawel te verbinden,” zet Geleijnse ene kritische noot. “Wij mogen geen verdeeld patiëntnummer of BSN instandhouden plusteken wij hebben ie zo geregeld dat elke registratie zijn inherent opzet heeft. Gegevens verbinden is ofschoon lastig, zonder te elkaars dataset te kunnen loeren maakt ie nog lastiger. Met Lancelot hebben wij daarheen nu welnu ene mooie trant voordat gevonden, maar dit is nuchter ene uitdaging voordat ie hele zorgdata-onderzoek te Nederland.”
HERACLES
Onder den naam Heracles is voordat den komende 2,5 klas tijdelijk zowel ie vervolgonderzoek van Lancelot te ie leven geroepen. Hierin zitten meer dan tien partijen samen waaronder den drietal Lancelotpartijen plusteken meerdere farmaceutische bedrijven, zorg-en technologiepartijen, zowel publiek mits privaat. Worm: “Honingbij Lancelot usances wij synthetische gegevens, maar met HERACLES willen wij den stap zetwerk zoals werkelijke patiëntendata plusteken alle uitdagingen diegene daarbij komen loeren.” “Met datapartners, waaronder IKNL plusteken twee academische ziekenhuizen, gaan wij specifiek zoals long- plusteken ovariumkanker loeren,” licht Peters toe. “Te optima forma brengen wij Lancelot met Heracles publiek plusteken privaat tezamen te praktijk vanuit verschillende vraagstellingen. Eentje zorgverzekeraar heeft ene andere vraag dan ene farmaceutisch winkelbedrijf, ene ziekenhuis ene andere dan IKNL. Kloppend onderbrak den menigte zo rijk plusteken vitaal mogelijk te maken van afkomst, ga jij komen totdat goede oplossingen.”
Internationaal
Plusteken dan is er nog ene internationale ambitie. Peters: “Nederland is ene was georganiseerd land waar veel gegevens vacant zijn. Ik denken dat den volgende opdracht is wegens dit te verbinden aan andere terechtkomen. Kleine subgroepen wordt uitgestrekte subgroepen mits jij internationaal gaat denken. Dan ga jij ene versnelling krijgen te den leercurve plusteken dat is precies watten wij willen. Maar welnu op ene privacy-veilige wijze.”
EM-103958