De interventie Sprekende Handen is ontwikkeld binnen Cordaan. Onlangs is deze interventie door de erkenningscommissie van Vilans erkend als ‘goed onderbouwd’. Dat betekent dat het in ieder geval voldoende aannemelijk is dat de interventie werkt. En dat het ook (deels) bewezen kan worden door onderzoek. Inmiddels is de interventie  opgenomen in de Databank Interventies

Aanpakken eenzaamheid is belangrijk 

Dit is belangrijk, want Sprekende Handen helpt bij het verminderen van gevoelens van eenzaamheid onder ouderen met dementie. Eenzaamheid kan weer leiden tot gevoelens van onveiligheid en het uiten van onbegrepen gedrag. Daarnaast kan het ervoor zorgen dat mensen met dementie beperkter hun emoties tonen. Door iets te doen aan eenzaamheid, pak je dus ook andere problemen aan.

Levensverhalen en liederen 

De interventie Sprekende Handen wordt uitgevoerd in bijvoorbeeld verpleeghuizen. Een muziektherapeut en een geestelijk verzorger begeleiden de groep. In de bijeenkomsten worden bewoners uitgenodigd hun levensverhalen te delen en zingen zij bijpassende liederen. Floor: ‘Het mooie van deze groepen is dat ze ook geschikt zijn voor mensen die weinig interactie hebben met anderen. Ik zie dat zij bij zo’n groep toch aansluiting kunnen vinden. Dat merk je aan een glimlach, geneurie of het meetikken van hun vingers.’

Ook aandacht voor verdriet

Soms hebben we ook aandacht voor zwaardere verhalen zoals ziekte.

Floor: ‘Wat ik heel prettig vind, is dat Sprekende Handen met thema’s werkt. Bijvoorbeeld “naar de markt gaan”, vriendschap, het Koningshuis of dierendag. De geestelijk verzorger kijkt dan naar welke vragen daarbij passen. Ik zoek dan de muziek erbij. Soms hebben we ook aandacht voor zwaardere verhalen zoals ziekte. We vinden het belangrijk dat er ook ruimte is voor verdriet. Voor mensen is het belangrijk om in zo’n gevoel erkend te worden. Alleen al het feit dat je wordt opgemerkt en dat je er mag zijn zoals je bent, helpt al veel.’

Gaat jouw organisatie ook met Sprekende Handen aan de slag?

Dan is het slim om als zorgmedewerker ook mee te doen met de groep. Hiervoor geeft Floor je de volgende tips: 

  • Betrek zoveel mogelijk bewoners bij de groep. Maar vraag wel van tevoren of mensen willen meedoen. Soms zeggen mensen ‘nee’. Die mensen kunnen het dan alsnog van een afstandje ervaren als ze aan een tafeltje zitten verderop. Soms kan iemand door het te ervaren pas echt goed ja of nee zeggen. 
  • Meedoen is belangrijk. Mensen zingen makkelijker mee als jij ook meezingt. Je hoeft hiervoor echt geen perfecte zanger te zijn. 
  • Schrijf wat je hoort en ziet op in het ondersteuningsplan. Bijvoorbeeld als je iets opmerkt wat je nog niet wist van een bewoner. Vraag hiervoor wel toestemming van de bewoner.

Praten over oude liefdes

Het mooie van Sprekende Handen is dat je mensen op een andere manier leert kennen. Floor: ‘De liedjes maken veel verhalen los. Ik zat een keer bij een groep dames. Die vertelden elkaar over hun oude liefdes. Hoe een bewoonster bijvoorbeeld vroeger op school altijd afsprak met een jongen achter het fietsenhok. Dan realiseer je je ineens: zij zijn ook ooit jong geweest. Dat zijn de dingen die ontzettend leuk zijn. Die bespreek je anders niet. Bewoners gaan dit immers niet zonder aanleiding zomaar aan iemand vertellen.’ 

Veel voldoening

Het geeft veel voldoening dat je samen verhalen kunt delen en elkaar zo kan leren kennen.

Voordeel is verder dat bewoners elkaar ook zo op een andere manier kennen. Maar er zijn nog meer goede effecten. Floor: ‘Ik vind het ook fijn om Sprekende Handen te geven. Het geeft veel voldoening dat je samen verhalen kunt delen en elkaar zo kan leren kennen. Op sommige locaties sluiten ook zorgmedewerkers aan bij de groep. Zo leer ik die medewerkers ook goed kennen en zij mij ook. En zij leren ook weer nieuwe dingen over bewoners. ‘

Een interventie aanmelden of bekijken in de databank 

Sprekende Handen is een erkende interventie. Heb jij ook een interventie die goed werkt en zou je willen dat meer mensen daar gebruik van maken? Laat jouw interventie dan ook erkennen en opnemen in de Databank Interventies.