Als je antibiotica te veel of verkeerd gebruikt loop je het risico dat je ziektes, zoals urineweginfecties, niet meer kunt behandelen. Door urineweginfecties te voorkomen en antibiotica verantwoord te gebruiken draag je bij aan het beperken van antibioticaresistentie.

Wat is er vernieuwd aan de richtlijn?

De richtlijn uit 2006 was gedateerd. Deze was alleen gefocust op ouderen in het verpleeghuis. Maar tegenwoordig wonen steeds meer ouderen thuis en ontvangen ze de zorg in hun thuissituatie. De richtlijn uit 2006 liet veel ruimte voor overbehandeling van antibiotica in situaties waar een andere behandeling wellicht beter zou zijn. Een nieuwe richtlijn gericht op een beter gebruik van antibiotica was dus noodzakelijk.

Duidelijkere richtlijn

‘De richtlijn is veel duidelijker geworden ten aanzien van de diagnostiek, behandelingen en preventie. Er is een duidelijk stroomdiagram ten aanzien van de behandeling en er zijn criteria opgesteld waar de diagnose aan moet voldoen,’ zegt Paul van Houten, expert continentie bij Zonnehuisgroep.

Urinestick


In de praktijk wordt door verzorgenden bij een gedragsverandering al snel aan een urineweginfectie gedacht. Er wordt dan een urinestick gedaan, de cliënt plast dan in een potje waarna er een stick in wordt gedoopt om vervolgens waarden zoals nitriet en leukocyten te meten.

Grote verandering

Van Houten: ‘De nieuwe richtlijn legt de nadruk op het aanwezig zijn van een of meerdere urineweg gerelateerde symptomen (dus niet alleen een gedragsverandering). Een urinestick kan alleen aantonen dat er géén urineweginfectie is. Je kunt hiermee dus niet aantonen dat een cliënt een urineweginfectie heeft. Het laagdrempelig uitvoeren van een urinestick wordt dan ook afgeraden. Voor zorgverleners en mantelzorgers is dit een grote verandering.

Zorg gericht op symptomen

Volgens Van Houten vergt de nieuwe richtlijn veel uitleg. De zorg moet meer gericht zijn op het signaleren van (een verandering in) urineweg gerelateerde symptomen. Zorgverleners moeten daarover rapporteren en als zulke symptomen zich voordoen een arts inschakelen. Alles om ervoor te zorgen dat er minder vaak antibiotica worden voorgeschreven.

Aanpak Antibioticaresistentie in Verpleeghuizen

De vernieuwde richtlijnen maken onderdeel van het project ‘Ondersteuning implementatie richtlijnen Urineweginfecties (UWI) en Lage luchtweginfectie (LWI)’ van Verenso. De vereniging is dit project gestart in het kader van het programma ‘Aanpak van antibioticaresistentie in verpleeghuizen’. Meer informatie over dit programma en allerlei tools en hulpmiddelen vind je in het thema hygiëne op Zorg voor Beter.