Soms is tijdelijk gebruik van psychofarmaca nodig, maar altijd als noodmaatregel en mét een plan voor afbouw. Dat is ook de kern van de Wet zorg en dwang die op 1 januari 2020 van kracht wordt. De conclusie na dit congres: het gaat niet alleen om minder voorschrijven maar vooral ook om béter voorschrijven. Dat vraagt om een cultuurverandering. Bewust omgaan met psychofarmaca is nu eenmaal geen kwestie van ‘even een nieuwe methode implementeren’. Dat die cultuurverandering in gang is gezet, blijkt wel uit het feit dat gedragsmedicatie nu minder vanzelfsprekend wordt voorgeschreven dan voorheen. Er is meer bewustwording over noodzaak en effect.

Minder én beter voorschrijven

Jeroen Schumacher (Vilans), projectleider van ‘Beter af met Minder’. ‘Drie jaar geleden, aan het begin van het project, ging de discussie vooral over psychofarmaca sec,’ vertelt hij. ‘In de loop van de tijd is de nadruk veel meer komen te liggen op kwaliteit van zorg. Het besef is gegroeid dat psychofarmaca soms nodig zijn, maar altijd tijdelijk en niet als oplossing voor gedragsproblematiek. Die bewustwording is de grote winst van dit programma. Steeds meer verschuift de aandacht van ‘minder oneigenlijk gebruik’ naar ‘meer kwaliteit van leven’.

10 uitgangspunten voor gebruik psychofarmaca

Het programma heeft 10 uitgangspunten voor psychofarmacagebruik opgeleverd die zijn vastgesteld in een breed samengestelde expertgroep. Ook het ministerie van VWS en de IGJ hebben deze uitgangspunten omarmd.

Praktische toolkit

De ervaringen en inzichten uit het programma zijn verzameld in de praktische toolkit ‘Het kan beter met minder’. Deze toolkit helpt zorgprofessionals bewuster om te gaan met psychofarmaca. Een toelichting bij deze toolkit vind je in de brochure: ‘Beter af met minder’ (pdf, 2019). De gids staat boordevol links, inspirerende producten en hulpmiddelen:

Toolkit ‘Bewust gebruik van psychofarmaca’

Lees het verslag van de slotbijeenkomst ‘Beter af met minder’ (7 mei 2019)