Er is een flink kennistekort bij verpleegkundigen en verzorgenden op het gebied van compressietechnieken, zoals zwachtelen en het gebruik van klittenbandzwachtels en elastische kousen.

‘Zwachtelen klinkt misschien simpel, maar dat is het niet. Er zijn zo veel soorten, met bijbehorende technieken en instructies,’ aldus Karin Timm. Foto: Arno Massee

Dat blijkt uit een knelpuntenanalyse van Nivel, in samenwerking met beroepsvereniging V&VN. Daarin is onderscheid gemaakt tussen de 3 compressietechnieken: korte en lange rekzwachtels, niet-elastische rekzwachtels (ofwel klittenbandzwachtels) en therapeutische elastische kousen. Kennistekort en een grote variatie in handelen door verpleegkundigen en verzorgenden wordt bij alle technieken als knelpunt genoemd. Ook wordt de enkel-armindex regelmatig niet uitgevoerd.

Enkel-armindex

‘Bij compressietechnieken moet je goed weten wat je doet, anders kun je de problemen zelfs verergeren,’ aldus Karin Timm, verpleegkundig specialist AGZ bij Allerzorg in een bericht op de website van V&VN. ‘Voordat je gaat zwachtelen bijvoorbeeld, moet je weten wat de vaatstatus is. Je meet de doorbloeding (enkel-armindex) om vast te stellen hoeveel druk je op het been kan zetten. Gebeurt dat niet, dan bestaat de kans dat een been wordt afgeklemd. Of dat vaak voorkomt? Te vaak! Het veroorzaakt pijn en/of wonden.’

Vergoeding materialen

Toch gaan de meeste problemen in de knelpuntenanalyse over de vergoeding van de verschillende materialen. Zo is het volgens Timm bijna onmogelijk om therapeutische elastische kousen zonder hulpmiddel aan te trekken, maar worden deze hulpmiddelen alleen vergoed als er daardoor minder wijkverpleging aan te pas hoeft te komen. ‘Helaas redden lang niet alle cliënten het daarmee. Ook de kousen zelf worden onvoldoende vergoed. Een cliënt krijgt jaarlijks twee paar therapeutische elastische kousen. Na zes maanden neemt de elasticiteit van de kousen af, ook als ze niet worden gebruikt,’ aldus Timm.

De volledige knelpuntenanalyse vind je op de website van V&VN: ‘Verpleging en verzorging bij compressietechnieken’.

Nienke Berends