In een eerder interview voor ICT&health eind 2018 pleitte Van Schaik voor een snelle en vergaande digitalisering van zorgprocessen als enabler voor een toekomstbestendige zorg. De basis voor deze stelling legde hij in 2013 in het boek Diagnose zorginnovatie dat hij samen met Philip Idenburg schreef.

De kern van hun betoog: de zorg moet een fundamentele verandering ondergaan: van een centrale planeconomie (aanbodgedreven zorgstelsel) via een egosysteem (gereguleerde marktwerking) naar een ecosysteem waarin de behoefte van de burger/patiënt écht centraal staat.

Zorg aanbodgedreven

“In het huidige stelsel van gereguleerde marktwerking hebben de zorgverzekeraars, zorgkantoren en gemeenten een belangrijke functie gekregen om de beste zorg tegen de laagste kosten te contracteren, maar de zorg is nog steeds in hoge mate aanbodgedreven”, zegt Van Schaik nu. “Mijn visie is dat de steeds complexere behoefte van burgers leidend moet zijn en dat zorgaanbieders –maximaal gebruikmakend van technologische mogelijkheden – daar op moeten aansluiten.”

Geen enkele partij is volgens Van Schaik in staat om deze complexe transformatie op eigen kracht te realiseren. Dat vraagt samenwerking. Binnen de zorgsector, maar ook tussen de zorgsector en het bedrijfsleven. “Doorgaan op de oude weg is niet toekomstbestendig. De coronacrisis heeft dat nog duidelijker gemaakt. ”

Bankwereld versus zorg

Die digitalisering is een proces waarmee de banken al decennia geleden aan de slag zijn gegaan. “In die markt heeft dat er toe geleid dat je nu via een app op je pc of smartphone als individu zelf bepaalt hoe en wanneer jij je financiële transacties doet”, zegt Van Schaik. “Nagenoeg alle Nederlanders maken daar gebruik van.”

In de zorg zijn mensen er echter nog steeds aan gewend naar de balie van de huisartspraktijk of het ziekenhuis te gaan. Een systeem waarin op een veilige en efficiënte manier medische gegevens worden uitgewisseld, is er nog steeds niet. Van Schaik bepleit dan ook een krachtenbundeling.

“De zorgsector en het bedrijfsleven hebben elkaar nodig. Dat vraagt wederzijds begrip en vertrouwen, dat vaak nog te weinig aanwezig is. In de bankenwereld is de bereidheid er om op systeemniveau samen te werken met de zorg. Begrijpelijk, want als de zorg steeds ontoegankelijker en onbetaalbaarder wordt, heeft dat zijn negatieve weerslag op de hele samenleving en economie en dus ook op de banken.”

Publiek-private samenwerking

Om uit de nu bestaande impasse te komen en innovatie wel de plaats te geven die het verdient, moeten de betrokken partijen om te beginnen begrijpen en accepteren dat publiek-private samenwerking essentieel is, stelt Van Schaik. “Partijen moeten de luiken open gooien en bereid zijn zich te verdiepen in elkaars perspectieven en belangen.

Lees het hele interview met Michel van Schaik in ICT&health 3, die op 11 juni uitkomt.

Openingsmanifestatie 2021

Wilt u op 17 juni 2021 ook naar de ICT&health Openingsmanifestatie?
Entreekaarten zijn gratis maar op is écht op! Dus wacht niet en meld u snel aan.